Versterkte ARP-cilinderkoptapeinden MINI BMW Peugeot Citroën N12B16 N13B16 N14B16 N16B16 N18B16 EP6

De betrokken motoren

De N12B16, N14B16, N16B16 en N18B16 zijn de lijnviercilinder-benzinemotoren van 1,6 liter (1.598 cm³, boring 77 mm, slag 85,8 mm) uit de Prince-familie, samen ontwikkeld door BMW en PSA. De N12B16 en N16B16 drijven de MINI Cooper en One (R55 tot en met R61) aan; de N14B16 en N18B16, met turbo, zitten in de Cooper S en de John Cooper Works. Dezelfde motoren, door PSA gebruikt onder de codes EP6, EP6C, EP6DT, EP6DTS en EP6CDTX, zitten in Peugeot- en Citroën-modellen (207, 208, 308, RCZ, C3, C4, DS3, DS4); de N13B16, die ARP ook vermeldt, zit in BMW 1- en 3-serie.

Af fabriek wordt de cilinderkop vastgehouden door M10-hoofdbouten van 145 mm (referentie 11 12 7 560 274, set Torx-bouten), aangevuld met M8-bouten van 95 en 35 mm. De M10-bouten worden aangehaald op 30 Nm, daarna 90° en nogmaals 90°; de M8-bouten van 95 mm op 15 Nm, daarna 90° en nogmaals 90°; de M8-bout van 35 mm op 30 Nm. Deze hoekaanhaling rekt de bouten blijvend op: ze zijn voor eenmalig gebruik.

Versterkte ARP-cilinderkoptapeinden

De cilinderkopbouten moeten de kop vast op het blok houden ondanks de druk in de verbrandingskamers. Ze zorgen dat de pakking samengeperst blijft; zodra hun klemkracht afneemt, ontstaan er lekken tussen kop en blok.

De ARP-kit 201-4304 telt 13 bevestigingen in ARP2000: 10 M10-tapeinden met 12-puntsmoeren, 2 M8-tapeinden (nr. 11 en 12) en 1 M8-bout (nr. 13). Volgens de handleiding worden de tapeinden eerst met de hand in het blok gedraaid, daarna wordt de cilinderkop geplaatst en worden vervolgens de moeren aangehaald, wat een hogere voorspanning geeft. De ARP2000-reeks is gebaseerd op een door ARP ontwikkeld gelegeerd staal: na de warmtebehandeling haalt het 220.000 psi treksterkte, waarna de schroefdraad wordt gerold. Standaardbouten vallen doorgaans in de klassen 10.9 en 12.9, dus minimaal 150.800 tot 176.900 psi; ARP2000 ligt daar 24 tot 46 % boven. In M10 x 1,5 houden de ARP2000-tapeinden stand tot 600 pk op deze viercilinder (berekende richtwaarde).

Technische kenmerken

Aanhaalmoment

De tapeinden worden met de hand, zonder koppel, in het blok gedraaid. Hun handleiding staat schroefdraadborging toe als ze blijvend vast moeten zitten, op voorwaarde dat het aanhalen klaar is voor ze uithardt.

Een tapeind dat in een koelwatermantel uitkomt, krijgt op de draad aan de blokzijde ARP-draadafdichtmiddel.

Na de drie stappen voor de M10-tapeinden nr. 1 tot en met 10 worden de twee M8-tapeinden nr. 11 en 12 aangehaald op 47 Nm en daarna de M8-bout nr. 13 op 34 Nm.

Het eindaanhalen gebeurt in drie opeenvolgende stappen, volgens de aanhaalvolgorde van de fabrikant; deze aanhaalmomenten gelden alleen met ARP-montagesmeermiddel op de schroefdraad en onder de moeren.

Volgens de handleiding wordt het ARP-smeermiddel ook op de ringen aangebracht, net als op de schroefdraad.

Bron van deze waarden: ARP-handleiding 201-4304, versie die gold bij publicatie. Bij een afwijking is de officiële handleiding van toepassing; die bevat de hele procedure en de aanhaalvolgorde. Raadpleeg de ARP-handleiding 201-4304

Technische gids

Om de voorziene voorspanning te bereiken, moet ARP-montagevet op de schroefdraad en onder de moeren zitten: de aanhaalmomenten in de tabel zijn daarmee bepaald.

Het merk ARP

ARP (Automotive Racing Products), begin jaren 1970 opgericht door Gary Holzapfel, afkomstig uit de lucht- en ruimtevaart, stelde zich tot doel motorschade door ontoereikende bouten in de wedstrijdsport uit te bannen. De duizenden referenties worden in Californië ontworpen en geproduceerd, in verschillende materiaalkwaliteiten afhankelijk van de toepassing.

De voordelen ten opzichte van de originele bouten

Criterium	Originele kopbouten	Versterkte ARP-tapeinden
Aanhaalmethode	Koppel en daarna hoek (30 Nm + 90° + 90°)	Alleen koppel, in 3 stappen
Draad in het blok	Bij elke aanhaling belast	Gespaard (tapeind met de hand ingedraaid)

Wanneer tapeinden noodzakelijk worden

Standaardbouten blijven geschikt zolang de motor zijn oorspronkelijke verbrandingsdruk behoudt. In de volgende gevallen bereiken ze hun grens:

• Hogere laaddruk op de motor met turbo, of toegevoegde aanvoerdruk op de atmosferische motor
• Compressieverhouding verhoogd voor meer vermogen
• Versterkte MLS-koppakking, die een hoge en gelijkmatige voorspanning vraagt
• Kop die al eens is gelicht of pakking die al heeft gelekt
• Race- of circuitgebruik, met herhaalde opwarmingen en frequente demontages

Voertuigcompatibiliteit

OEM-referentie: 11 12 7 560 274

Waarom is dit de voordeligste oplossing?

Aanhalen op koppel en daarna per hoek rekt de originele kopbouten blijvend uit. De versterkte bouten in ARP2000 verdragen een veel hogere verbrandingsdruk, ook met een turbo: het risico op een lekkende pakking of een breuk daalt, en daarmee het risico op een reparatie die veel meer kost dan de set.

Denk aan de versterkte koppakking

Om ten volle te profiteren van versterkte bouten, combineert u ze met een koppakking die dezelfde druk verdraagt. Dit is de pakking die wij voor deze motor aanbieden: